Je stuurt een offerte. De klant tekent. De installatie verloopt prima. Maar drie weken later krijg je een aangetekende brief: de klant roept het herroepingsrecht in — en hij krijgt zijn geld terug. Jij staat met lege handen.
Dit overkomt honderden installateurs per jaar in België. Niet omdat ze slecht werk leveren, maar omdat hun offerte niet voldoet aan wat de wet voorschrijft. En de wet is strenger dan de meeste vakmannen denken.
Wat zegt de Belgische wet over een offerte van een installateur?
Een offerte is geen vrijblijvend papiertje. Zodra een klant tekent, is het een juridisch bindend contract — een aannemingsovereenkomst. En als je die overeenkomst sluit met een particulier (een consument, dus niet een bedrijf), dan gelden er extra regels.
Die regels staan in het WER (Wetboek Economisch Recht — de Belgische wet die consumentenrechten beschermt). Boek VI van dat wetboek is het deel dat jij als installateur moet kennen. Het bepaalt wat je verplicht bent te vermelden, wat je de klant moet vertellen vóór hij tekent, en wat er gebeurt als je dat niet doet.
Het grote verschil zit in waar het contract gesloten wordt:
| Situatie | Wat geldt er? | |---|---| | Klant komt naar jouw zaak | Standaard contractrecht (minder streng) | | Jij gaat naar de klant thuis | Overeenkomst buiten verkoopruimte — strenge regels | | Klant bestelt via je website | Overeenkomst op afstand — strenge regels | | Klant is een bedrijf (B2B) | Geen consumentenwetgeving — gewoon contractrecht |
Voor de meeste installateurs is de tweede situatie de dagelijkse realiteit. Je rijdt naar de klant, doet een plaatsbezoek, en laat een offerte achter of stuurt die daarna op. Dat valt bijna altijd onder de regels voor verkoop buiten verkoopruimte.
Dat betekent concreet: de klant heeft 14 kalenderdagen de tijd om de overeenkomst te annuleren, zonder reden, zonder kosten. En als jij hem dat recht niet schriftelijk hebt medegedeeld, loopt die termijn zelfs op tot 12 maanden.
Inzicht
Heb je het herroepingsrecht niet vermeld in je offerte? Dan kan een klant tot 12 maanden na ondertekening nog annuleren — zonder dat hij je een cent verschuldigd is. Dit is geen theorie: de FOD Economie ontving in 2024 meer dan 1.800 klachten over installateurs in de energie- en renovatiesector.
Wat moet er verplicht in jouw offerte staan?
Dit is het praktische hart van dit artikel. Hieronder vind je een overzicht van wat wettelijk verplicht is als je werkt met particuliere klanten in België.
Jouw identificatiegegevens
Naam of handelsnaam, adres, BTW-nummer, ondernemingsnummer (KBO-nummer — het unieke nummer van jouw bedrijf in de Belgische Kruispuntbank van Ondernemingen) en contactgegevens. Klinkt logisch, maar veel offertes vermelden alleen een naam en een telefoonnummer. Dat is niet voldoende.
Een duidelijke beschrijving van de werken
Niet "plaatsing warmtepomp". Wel: merk en type toestel, vermogen in kW, locatie van installatie, inclusief of exclusief elektrische aansluiting, inclusief of exclusief Fluvius-aanvraag (Fluvius is de Belgische netbeheerder die instaat voor de aansluiting op het elektriciteits- en gasnet), inclusief of exclusief registratie voor premies.
De totale prijs inclusief btw
Vermeld het btw-tarief dat je toepast. Voor renovatiewerken aan woningen ouder dan 10 jaar geldt 6% btw — maar je moet dit kunnen aantonen. Lees meer over de voorwaarden in ons artikel over 6% btw op warmtepompen in België.
De betalingsvoorwaarden
Wanneer betaalt de klant? Welk voorschot vraag je? Wat gebeurt er bij laattijdige betaling? Vermeld dit expliciet. Een gebruikelijk schema voor installateurs: 30% bij ondertekening, 40% bij start van de werken, 30% bij oplevering.
De uitvoeringstermijn
Geef een realistische termijn. "Zo snel mogelijk" is juridisch niet geldig. Schrijf: "Uitvoering gepland in de week van [datum], met een verwachte duur van 2 werkdagen."
Het herroepingsrecht — dit is het gevaarlijkste punt
Je bent wettelijk verplicht de klant te informeren over zijn recht om de overeenkomst te annuleren binnen 14 kalenderdagen. Dit moet schriftelijk, in begrijpelijke taal, met het modelformulier dat de wet voorziet.
Je kunt de klant vragen om afstand te doen van dat recht — bijvoorbeeld als hij vraagt om de werken te starten vóór die 14 dagen voorbij zijn. Maar dat verzoek moet de klant schriftelijk bevestigen. En als de werken al gedeeltelijk uitgevoerd zijn, kan hij je vragen om een proportionele vergoeding te betalen voor wat al gedaan is.
De klachten- en garantieregeling
Vermeld de wettelijke garantietermijn (2 jaar op materialen voor consumenten) en hoe de klant een klacht kan indienen. Heb je een RESCERT-certificering (RESCERT is de Belgische certificeringsorganisatie voor installateurs van hernieuwbare energie), vermeld je dit ook — het versterkt je geloofwaardigheid en is vereist voor bepaalde premies.
Verwijzing naar de bevoegde geschillencommissie
Vermeld dat de consument bij een geschil terecht kan bij de Consumentenombudsdienst. Dit is verplicht. In de praktijk vergeten bijna alle kleine installateurs dit punt.
Wat kost een fout in je offerte — en wat levert een goede aanpak op?
Laten we concreet zijn. Wat zijn de financiële risico's als je offerte niet klopt?
Scenario 1: Klant roept herroepingsrecht in
Je installeert een warmtepomp voor €12.500. De klant heeft het herroepingsrecht niet ontvangen. Hij annuleert 3 weken later. De rechter geeft hem gelijk. Jij moet €12.500 terugbetalen — en de kosten van de verwijdering van het toestel zijn voor jouw rekening. Verlies: €12.500 + €800 aan demontagekosten + advocaatkosten.
Scenario 2: btw-fraude onbedoeld
Je past 6% btw toe op een woning waarvan je niet hebt gecontroleerd of ze ouder is dan 10 jaar, of je hebt geen verklaring van de klant in je dossier. De fiscus voert een controle uit. Je moet het verschil bijpassen: 15% extra btw op het volledige factuurbedrag, plus boetes. Op een project van €15.000 kan dat oplopen tot €3.000 extra.
Scenario 3: Geschil over meerwerken
Je hebt de beschrijving van de werken vaag gehouden. De klant beweert dat bepaalde aansluitingswerken inbegrepen waren. Jij zegt van niet. Zonder duidelijke offerte sta je zwak voor de rechter. Gemiddelde kostprijs van een rechtszaak bij de vrederechter: tussen €1.500 en €4.000 aan advocaatkosten.
Wat levert een correcte offerte op?
Een goed opgestelde offerte beschermt je niet alleen juridisch — ze verkoopt ook beter. Klanten die een heldere, professionele offerte ontvangen, tekenen sneller. De gemiddelde conversie van offerte naar opdracht bij installateurs met een gestructureerde offerte ligt 23% hoger dan bij installateurs met een losse prijsopgave (Bouwunie, 2025).
Bovendien: als je offerte verwijst naar je RESCERT-certificering en de beschikbare premies (MijnVerbouwPremie, Renolution in het Brussels Gewest), weet de klant dat jij de weg kent. Dat is een extra verkoopargument.
Stappenplan: zo maak je een wettelijk correcte offerte in 5 stappen
Tip
Reserveer morgenochtend 45 minuten. Neem je huidige offerte-template erbij. Loop dit stappenplan door. Aan het einde heb je een offerte die juridisch klopt — en die beter verkoopt.
Stap 1: Controleer je bedrijfsgegevens (~5 minuten)
Staat je KBO-nummer op je offerte? Je btw-nummer? Je volledig adres? Controleer ook of je handelsnaam overeenkomt met wat in de KBO staat. Als je een eenmanszaak bent, gebruik dan je volledige naam plus je handelsnaam.
Stap 2: Schrijf de werkbeschrijving concreet uit (~10 minuten)
Vervang vage omschrijvingen door concrete details. Schrijf op: merk, type, vermogen, locatie, wat wel en niet inbegrepen is. Maak een vaste checklist voor elk type installatie dat je doet — warmtepomp, zonnepanelen, isolatie. Die checklist gebruik je elke keer opnieuw.
Stap 3: Voeg het herroepingsrecht toe als standaardbijlage (~10 minuten)
Zoek het modelformulier op via de website van de FOD Economie (Federale Overheidsdienst Economie — de Belgische overheidsinstelling die consumentenwetgeving handhaaft). Voeg het toe als bijlage bij elke offerte aan particulieren. Laat de klant tekenen voor ontvangst.
Wil de klant dat je meteen start met de werken, vóór de 14 dagen verstreken zijn? Laat hem dan dit schriftelijk vragen en bevestigen dat hij weet dat hij daarmee zijn herroepingsrecht (gedeeltelijk) opgeeft.
Stap 4: Vermeld het toepasselijke btw-tarief met onderbouwing (~5 minuten)
Voeg een standaardzin toe: "Op basis van de verklaring van de opdrachtgever (bijgevoegd) wordt 6% btw toegepast conform artikel 1bis van Koninklijk Besluit nr. 20, voor renovatiewerken aan een woning die meer dan 10 jaar oud is en uitsluitend voor privébewoning wordt gebruikt."
Laat de klant die verklaring tekenen. Zonder die verklaring kun je bij een controle het verlaagde tarief niet verdedigen.
Stap 5: Voeg de verwijzing naar de Consumentenombudsdienst toe (~5 minuten)
Voeg onderaan je offerte toe: "Bij een geschil dat we onderling niet kunnen oplossen, kunt u terecht bij de Consumentenombudsdienst (www.consumentenombudsdienst.be)." Dat is alles. Maar vergeet het niet — het is wettelijk verplicht.
Wat mag je zeggen en wat niet? (BE)
Als installateur doe je beloftes aan klanten. Over besparing, over prestaties, over subsidies. Maar niet alles wat je zegt, mag je zomaar zeggen.
| ✅ Dit mag je zeggen | ❌ Dit mag je niet zeggen | |---|---| | "Een warmtepomp kan uw energiefactuur met 40 tot 60% verlagen, afhankelijk van uw situatie" | "U bespaart gegarandeerd €1.200 per jaar" | | "U kunt in aanmerking komen voor MijnVerbouwPremie — we helpen u de aanvraag indienen" | "U krijgt zeker €3.000 premie" | | "Dit toestel heeft een COP van 4,2 (dat betekent: voor elke kWh stroom levert het 4,2 kWh warmte)" | "Dit is de meest energiezuinige warmtepomp op de markt" | | "We werken met RESCERT-gecertificeerde installateurs" | "Wij zijn de enige gecertificeerde installateur in uw regio" | | "De Fluvius-aanvraag voor netaansluiting duurt gemiddeld 4 tot 8 weken" | "De aansluiting is binnen de week geregeld" |
Waarom is dit belangrijk?
De JEP (Jury voor Ethische Praktijken inzake reclame — de Belgische organisatie die reclame-uitingen beoordeelt) en de FOD Economie kunnen optreden bij misleidende reclame. Dat geldt ook voor wat je schrijft in je offerte, op je website of in je folder. Beloftes die je niet kunt waarmaken, zijn juridisch gezien misleidende handelspraktijken.
Concrete tip: gebruik altijd bandbreedtes en zeg "afhankelijk van uw situatie" of "onder normale gebruiksomstandigheden". Dat beschermt je en is tegelijk eerlijker voor de klant.
Over aansprakelijkheid
Als de installatie niet presteert zoals beschreven in de offerte, ben jij aansprakelijk. Hoe specifieker je offerte, hoe beter je weet wat je moet leveren — en hoe beter je jezelf kunt verdedigen als er discussie ontstaat. Meer over dit onderwerp lees je in ons artikel over aansprakelijkheid als de warmtepomp niet presteert.
Opmerking over Nederland
Werk je ook in Nederland? Dan geldt het BW (Burgerlijk Wetboek — het Nederlandse equivalent van het WER) en de Richtlijn Consumentenrechten. De basisprincipes zijn gelijkaardig — herroepingsrecht van 14 dagen, verplichte informatie vóór contractsluiting — maar de formulering en de bevoegde instanties verschillen. In Nederland is de ACM (Autoriteit Consument & Markt) de toezichthouder. Laat je offerte-template nakijken door een jurist als je in beide landen actief bent.
Wat moet je nu doen?
Je offerte is een juridisch document. Als hij niet klopt, kost hij je geld — soms veel geld. De vijf stappen uit dit artikel kosten je minder dan een uur, maar ze beschermen je voor jaren.
Controleer morgen je standaard offerte-template op de vijf punten: bedrijfsgegevens, werkbeschrijving, herroepingsrecht, btw-onderbouwing en verwijzing naar de Consumentenombudsdienst. Voeg het modelformulier voor herroeping toe als vaste bijlage. En schrijf nooit een garantie die je niet kunt waarmaken.
Tegelijk: een correcte offerte is ook een kans. Klanten die een heldere, professionele offerte krijgen — met RESCERT-logo, premie-informatie en een duidelijke betalingsregeling — tekenen sneller en klagen minder. Dat is geen bijkomstigheid. Dat is je reputatie.
Inzicht
De Consumentenombudsdienst registreerde in 2025 meer dan 2.200 klachten over installateurs in de energiesector — een stijging van 170% tegenover 2021. De meeste klachten gaan over onduidelijke offertes, niet over slechte installaties. Een correcte offerte is dus ook je beste marketing.
Sieng bouwt websites voor installateurs die gevonden willen worden door ChatGPT en Perplexity. Een goede website werkt net zoals een goede offerte: hij maakt duidelijk wie je bent, wat je doet en waarom de klant jou moet kiezen — voor een AI hem iets anders aanbeveelt. Lees hoe 87% van lokale aannemers onzichtbaar is in AI en wat jij daar aan kunt doen. Of bekijk wat we doen voor warmtepomp- en zonnepanelen-installateurs in België.