Warmtepomp druktest en F-gassenlogboek: de Belgische verplichtingen voor 2026

Je installeert een warmtepomp. De techniek klopt. De klant is tevreden. Maar ergens in een la ligt een logboek dat je nooit hebt bijgehouden — en een druktest die je wel deed, maar niet gedocumenteerd hebt. In België is dat in 2026 niet meer goed genoeg. De controles zijn strenger. De boetes zijn reëel. En als jouw RESCERT-certificering (de verplichte erkenning voor koel- en klimaattechnici in België) op het spel staat, verlies je meer dan één opdracht.

Dit artikel legt je stap voor stap uit wat je moet doen, wanneer, en hoe je dat papierwerk regelt zonder er uren aan te verliezen.

Wat is een druktest bij een warmtepomp, en wanneer ben je verplicht die te doen?

Een druktest is een dichtheidstest — je controleert of het koelcircuit van de warmtepomp nergens lekt. Dat doe je door het systeem onder druk te zetten met stikstof of droge lucht en te meten of de druk stabiel blijft. Vergelijk het met het opblazen van een fietsband en kijken of die 's ochtends nog op spanning staat.

Waarom is dit zo belangrijk? Warmtepompen werken met koudemiddelen — vloeistoffen zoals R32 of R410A. Die vloeistoffen zijn F-gassen (gefluoreerde broeikasgassen). F-gassen zijn schadelijk voor het klimaat, soms tientallen keren meer dan CO₂. Europa wil die uitstoot drastisch terugdringen, en België volgt die regels strikt.

De druktest is in België verplicht bij:

1. Elke nieuwe installatie — voor je het koelcircuit vult met koudemiddel
2. Elke herstelling aan het koelcircuit — ook als je maar een afsluiter vervangt
3. Jaarlijkse lekcontrole — verplicht bij systemen boven 5 ton CO₂-equivalent (CO₂-eq, een maatstaf voor hoe schadelijk een gas is voor het klimaat)

Voor de meeste lucht-waterwarmtepompen in woningen zit je onder die 5 ton CO₂-eq-drempel. Maar zodra je meerdere units combineert — bij een appartementsgebouw of KMO — kom je er al snel boven. Check het altijd.

De druk waarmee je test hangt af van het koudemiddel. Voor R32 werk je doorgaans met 3,0 MPa (megapascal — de eenheid voor druk, vergelijkbaar met bardruk op een groot waterslang) aan de hogedrukzijde. Gebruik altijd de specificaties van de fabrikant. Nooit stikstof mengen met R32 — dat is levensgevaarlijk.

Wat moet er in een F-gassenlogboek staan, en wat controleert RESCERT precies?

Het F-gassenlogboek is het officiële dossier van elke installatie met koudemiddel. RESCERT (Refrigeration, Air Conditioning, Heat Pump Certification — de Belgische certificeringsinstantie voor koel- en klimaattechnici) en de regionale milieu-inspectie kunnen dat logboek opvragen. Niet volgende week. Vandaag.

Zie het logboek als een zwart boekje dat de hele levensloop van het koudemiddel bijhoudt — van de eerste vulling tot de uiteindelijke verwijdering.

Wat er verplicht in staat:

1. Identificatie van de installatie — adres, type toestel, serienummer, type koudemiddel en hoeveelheid in kilogram
2. Datum en resultaten van elke lekcontrole — inclusief de drukwaarden van de test
3. Hoeveelheid toegevoegd of verwijderd koudemiddel — met naam van de technicus en RESCERT-certificaatnummer
4. Naam en contactgegevens van het installatiebedrijf
5. Datum van buitenbedrijfstelling en hoe het koudemiddel verwijderd is

Dit logboek moet je minstens 3 jaar bewaren. In de praktijk adviseren we 5 jaar, want bij aansprakelijkheidsdiscussies over een installatie kom je dat dossier snel terug nodig hebben. Meer over die aansprakelijkheid lees je in Aansprakelijkheid als de warmtepomp niet presteert: wat zijn jouw risico's als installateur in België?.

Het logboek mag digitaal zijn — mits het niet aanpasbaar is na het invullen. Een PDF met digitale handtekening of een gecertificeerde app volstaat. Papier mag ook.

Wat RESCERT specifiek controleert bij een inspectie:

1. Is er een geldig logboek aanwezig voor elke installatie?
2. Zijn de druktest-waarden genoteerd?
3. Heeft de technicus die het koudemiddel heeft aangeraakt een geldig RESCERT-certificaat?
4. Klopt de hoeveelheid koudemiddel in het logboek met de facturen van de leverancier?

Punt 4 is waar het vaak misgaat. Koop je 10 kg R32 bij je leverancier en vul je maar 8 kg in bij de klant — waar is die andere 2 kg dan? Als je dat niet kunt aantonen, is de inspecteur niet blij.

Wat kost het als je dit niet op orde hebt — en wat levert het op als je het wél goed doet?

Laten we concreet zijn. Een ontbrekend F-gassenlogboek kost je minimaal €500 boete bij de eerste vaststelling. Bij herhaling loopt dat op tot €2.500 of meer. Maar dat is niet het ergste.

Als de milieu-inspectie een ernstige overtreding vaststelt, kan RESCERT je certificering schorsen. Zonder RESCERT-certificering mag je geen koudemiddel meer kopen, geen koelcircuit meer openen, en dus geen warmtepompen meer installeren. Je bedrijf ligt stil.

Stel je voor: je hebt 5 installaties gepland die week. Elke installatie brengt je gemiddeld tussen €2.500 en €6.000 op, afhankelijk van het type warmtepomp en de complexiteit van de installatie. Eén week stilstand omdat je certificering geschorst is kost je dus al snel €12.500 aan gemiste omzet.

De goede kant: installateurs die hun dossiers correct bijhouden, bouwen tegelijk een sterk technisch dossier op. Dat telt mee bij MijnVerbouwPremie-aanvragen (de Vlaamse renovatiepremie voor woningverbeteringen) en bij Renolution (het Brusselse premiesysteem). Premie-aanvragen worden afgewezen als de technische documentatie niet klopt. Een correct F-gassenlogboek is dus niet alleen een wettelijke verplichting — het beschermt ook de premie van jouw klant.

Wil je weten hoe je als installateur ook online beter zichtbaar wordt voor klanten die subsidies zoeken? Lees dan 6% btw op warmtepompen in België: voor welke installaties geldt dit en wat zijn de voorwaarden? — daar staat ook de documentatie beschreven die klanten nodig hebben.

Stap voor stap: hoe zet je jouw druktest en logboek correct op?

Hier is het volledige stappenplan dat je vanaf morgen kunt volgen.

1. Controleer je RESCERT-certificaat (~5 minuten) — Log in op het RESCERT-portaal (rescert.be) en controleer de vervaldatum. Categorie I geeft je toegang tot alle koudemiddelen. Categorie II is beperkt. Noteer de vervaldatum in je agenda met een herinnering 3 maanden op voorhand. Zonder geldig certificaat mag je het koelcircuit niet aanraken — punt.

2. Maak een logboekdossier aan vóór de installatie (~10 minuten) — Voor je naar de klant rijdt, maak je een digitale map aan (of gebruik een papieren formulier) met: adres van de klant, type warmtepomp, serienummer van de buitenunit, type koudemiddel (staat op het typeplaatje), en de nominale vulhoeveelheid in kg (staat in de technische fiche van de fabrikant).

3. Voer de druktest uit vóór de eerste vulling (~30–45 minuten) — Sluit het circuit af. Breng het systeem op de testdruk die de fabrikant voorschrijft — voor R32 is dat doorgaans 3,0 MPa aan de hogedrukzijde. Wacht minimum 30 minuten. Geen drukval = geen lek. Drukval = lek opsporen en herstellen voor je verder gaat. Gebruik stikstof (N₂), nooit perslucht of zuurstof.

4. Noteer de testresultaten onmiddellijk (~5 minuten) — Schrijf in het logboek: datum, begindruk, einddruk, duur van de test, en jouw naam met RESCERT-certificaatnummer. Dit is het bewijs dat je de test gedaan hebt. Geen notitie = geen bewijs.

5. Registreer de koudemiddelvulling (~5 minuten) — Noteer hoeveel kg je gevuld hebt, het chargennummer van de fles (staat op het label), en de naam van de leverancier. Bewaar de leveranciersfactuur bij het logboek — die klopt straks met je logboekgegevens.

6. Sluit het dossier af na de installatie (~10 minuten) — Voeg de inbedrijfstelling toe: datum, naam van de technicus, en een korte omschrijving van de test. Geef de klant een kopie als hij recht heeft op MijnVerbouwPremie of Renolution — de premie-aanvrager heeft dat dossier nodig.

7. Bewaar alles minimaal 3 jaar (eenmalige actie) — Maak een mappenstructuur op je computer of in een clouddienst: één map per klant, per adres. Gebruik als bestandsnaam: KLANT_ADRES_JAAR_LOGBOEK.pdf. Digitaal is toegestaan als het niet aanpasbaar is na afsluiting.

Wat mag je zeggen en wat niet? (BE)

Als installateur maak je reclame. Op je website, op sociale media, op je bestelwagen. Maar niet alles wat je wilt zeggen, mag je ook zeggen. Zeker niet als het gaat om certificeringen, subsidies of garanties.

De FOD Economie (Federale Overheidsdienst Economie — de Belgische instantie die marktpraktijken controleert) en het JEP (Jury voor Ethische Praktijken inzake reclame — de Belgische reclame-waakhond) handhaven de regels rond misleidende reclame.

✅ Dit mag — "Wij zijn RESCERT-gecertificeerd voor categorie I koudemiddelen" ✅ Dit mag — "Onze installaties voldoen aan de F-gassenverordening EU 517/2014" ✅ Dit mag — "Wij bezorgen u een volledig F-gassenlogboek bij elke installatie" ✅ Dit mag — "Met een correcte installatie maakt u aanspraak op MijnVerbouwPremie" (mits je dit genuanceerd formuleert en de klant weet dat de premie afhankelijk is van zijn persoonlijke situatie)

❌ Dit niet — "Wij garanderen dat u de volledige premie ontvangt" — premies zijn afhankelijk van het klanten inkomen, woning en aanvraagprocedure. Jij beslist dat niet. ❌ Dit niet — "Onze warmtepompen besparen u 70% op uw energiefactuur" — energiebesparingen zijn sterk afhankelijk van de woning, het gebruik en de energieprijzen. Gebruik altijd een bandbreedte en zeg "gemiddeld" of "tot". ❌ Dit niet — "Volledig legaal geïnstalleerd" als implicatie dat concurrenten dat niet zijn — dat is denigrerende reclame. ❌ Dit niet — Gebruik het RESCERT-logo of het logo van een premie-instantie zonder schriftelijke toestemming.

Nog een praktisch punt: als je klantgegevens bijhoudt in een digitaal logboeksysteem, valt dat onder de AVG (Algemene Verordening Gegevensbescherming — de Europese privacywet). Vraag expliciete toestemming als je die gegevens ook gebruikt voor nieuwsbrieven of marketing. Gebruik ze alleen voor wat ze bedoeld zijn: het technisch dossier.

Wat moet je nu doen?

Druktest doen en documenteren is niet optioneel meer in België — het is de wet. Een ontbrekend logboek kost je minimaal €500 en in het slechtste geval je RESCERT-certificering. Dat tweede is existentieel voor je bedrijf.

Controleer deze week je RESCERT-certificaat op rescert.be en zet een herinnering in je agenda. Maak een standaard logboeksjabloon dat je bij elke installatie invult — dat kost je 20 minuten werk één keer, en 5 minuten per installatie daarna. Bewaar alles minstens 3 jaar, digitaal of op papier.

Installateurs die dit goed regelen, beschermen niet alleen zichzelf. Ze beschermen ook de premie van hun klant en bouwen een technisch dossier op dat vertrouwen uitstraalt.

En nog iets: als ChatGPT of Perplexity straks een klant adviseert welke installateur hij moet bellen, wil jij degene zijn die ze noemen. Niet je concurrent. Lees hoe dat werkt in 87% van lokale aannemers is onzichtbaar in AI — en installateurs betalen de prijs.

Sieng bouwt websites voor installateurs die gevonden willen worden door ChatGPT en Perplexity. Bekijk wat we doen of plan een gratis gesprek.