Tienjarige aansprakelijkheid voor installateurs in België: wat houdt de decennale garantie in?

Je installeert een warmtepomp. De klant is tevreden. Twee jaar later zakt de fundering licht in door vochtproblemen. De klant belt zijn advocaat — en die belt jou. Je dacht dat het voorbij was. Maar juridisch gezien ben je nog steeds verantwoordelijk. Dat is de decennale aansprakelijkheid: een wettelijke verplichting die elke installateur in België kent, maar waarvan de gevolgen vaak onderschat worden.

Wat is de decennale aansprakelijkheid — en waarom raakt die jou als installateur?

Decennale aansprakelijkheid — dat klinkt als iets voor architecten en grote aannemers. Maar als je warmtepompen, zonnepanelen of isolatie installeert, val je in veel gevallen ook onder deze wet. "Decennaal" betekent gewoon: tien jaar. De wet zegt dat je als aannemer of installateur tien jaar aansprakelijk bent voor gebreken die de stevigheid of de bewoonbaarheid van een woning aantasten.

Dit staat in het Belgische Burgerlijk Wetboek, in de artikelen 1792 en 2270. De wet is oud — maar de toepassing op moderne installaties is springlevend. En in 2026 trekt de FOD Economie (Federale Overheidsdienst Economie) de handhaving aan.

Wat valt er precies onder?

De decennale garantie geldt voor gebreken die de constructie zelf aantasten. Denk aan:

• Een warmtepomp die condensproblemen veroorzaakt waardoor muren beginnen te rotten
• Een zonnepaneel-installatie die het dak beschadigt of waterdichtheid aantast
• Isolatie die vocht vasthoudt en schimmel veroorzaakt in spouwmuren

Kleine defecten — een kapotte afstandsbediening, een losse kabel — vallen hier niet onder. Die vallen onder de kortere garantietermijnen van het gemeen kooprecht (2 jaar op materialen).

| Type gebrek | Termijn | Wettelijke basis | |---|---|---| | Constructiegebrek (stabiliteit, bewoonbaarheid) | 10 jaar | Art. 1792 BW | | Verborgen gebrek aan materialen | 2 jaar | Consumentenkoop BE | | Zichtbaar gebrek bij oplevering | Melden bij oplevering | Gemeen recht | | Functionele klacht (apparaat doet het niet) | 2 jaar fabrieksgarantie | Richtlijn 2019/771 EU |

Het probleem zit in de grijze zone. Een warmtepomp die slecht geplaatst is en daardoor condenswater produceert dat in de muur trekt — is dat een constructiegebrek of een materiaalgebrek? Rechters in België oordelen steeds vaker dat de installateur verantwoordelijk is, ook als het materiaal zelf deugde.

Welke installaties vallen onder de decennale garantie in België — en welke niet?

Dit is de vraag die de meeste installateurs verkeerd beantwoorden. Ze denken: "Ik hang alleen een toestel op, ik bouw geen huis." Maar de Belgische rechtspraak kijkt anders naar wat een "bouwwerk" is.

Wanneer val jij als installateur onder de decennale wet?

De wet geldt als jouw installatie een onroerend goed betreft — dus een gebouw of een vaste aansluiting eraan. Een warmtepomp die vast bevestigd is aan een fundering of muur, en die via leidingen verbonden is met het verwarmingssysteem: dat is een vaste installatie. Hetzelfde geldt voor zonnepanelen op een dak.

De OSCAR-test (Onroerend, Stabiel, Constructief, Aantastend, Relevant) is een praktisch hulpmiddel dat juridische adviseurs in België gebruiken:

• O — Is de installatie onroerend (vast verbonden)?
• S — Heeft een fout impact op de stabiliteit?
• C — Raakt het de constructie van het gebouw?
• A — Kan het de bewoonbaarheid aantasten?
• R — Is de schade relevant (niet louter esthetisch)?

Als je op drie of meer vragen "ja" antwoordt, zit je in het risicogebied van de decennale aansprakelijkheid.

Concrete voorbeelden voor installateurs:

| Installatietype | Valt onder decennale? | Reden | |---|---|---| | Warmtepomp lucht/water (vast systeem) | ✅ Ja | Vaste verbinding, impact op verwarmingssysteem | | Zonnepanelen op plat dak | ✅ Ja | Doorboring dakdichting, impact bewoonbaarheid | | Zonnepanelen op ballaststeen (geen boringen) | ⚠️ Twijfelzone | Afhankelijk van rechtbank | | Mobiele airco (plug-in) | ❌ Nee | Niet permanent bevestigd | | Muurisolatie (spouwmuur) | ✅ Ja | Direct impact constructie | | Vloerverwarming | ✅ Ja | Ingebouwd in vloerconstructie | | Laadpaal voor elektrische auto | ⚠️ Twijfelzone | Vaste installatie, maar geen impact bewoonbaarheid |

Wat betekent RESCERT hier?

RESCERT is het Belgische certificeringssysteem voor installateurs van hernieuwbare energie — warmtepompen, zonneboilers en dergelijke. Als je RESCERT-gecertificeerd bent, heb je toegang tot bepaalde premies (zoals MijnVerbouwPremie). Maar RESCERT-certificering ontslaat je niet van je decennale aansprakelijkheid. Het geeft wel aan dat je vakbekwaam bent — wat bij een rechtszaak in jouw voordeel kan spelen.

Voor warmtepomp-installateurs: als je werkt met klanten die MijnVerbouwPremie aanvragen, is RESCERT verplicht. Lees meer over de premievoorwaarden in ons artikel over CV-ketel vervangen door een warmtepomp in België: stappenplan en premies.

Wat kost een claim — en wat kost een goede verzekering?

Laten we eerlijk zijn: de meeste installateurs denken pas aan aansprakelijkheid als er iets fout gaat. Maar op dat moment is het te laat om je te verzekeren voor de bestaande schade.

Wat kan een claim je kosten?

Een gemiddelde claim rond een installatiefout bij een warmtepomp loopt in België op tot tussen €15.000 en €80.000. Dat klinkt abstract. Maar reken mee:

• Expertisekosten (gerechtelijk expert): €2.500–€6.000
• Advocaatkosten (beide partijen, want verliezer betaalt): €5.000–€20.000
• Herstelkosten installatie: €3.000–€15.000
• Gevolgschade (droogleggen muur, herplaatsen vloer): €10.000–€40.000
• Totaal: €20.500–€81.000

En dan is er nog de indirecte schade: je reputatie. Één negatieve rechtszaak die in lokale media belandt, kan meer klanten kosten dan de claim zelf.

Wat kost een beroepsaansprakelijkheidsverzekering?

Een BA (beroepsaansprakelijkheid) met decennale dekking kost voor een kleine installateur in België gemiddeld tussen €1.200 en €3.500 per jaar, afhankelijk van:

• Je omzet
• De types installaties die je plaatst
• Je schadeverleden
• Of je ook als onderaannemer werkt

Sommige verzekeraars bieden een gecombineerde polis aan: beroepsaansprakelijkheid + bedrijfsaansprakelijkheid + rechtsbijstand. Dat is voor de meeste eenmanszaken of kleine BVBA's de meest efficiënte oplossing.

| Omzet installateur | Gemiddelde jaarlijkse premie BA decennaal | Dekking | |---|---|---| | Onder €150.000 | €1.200–€1.800 | €500.000–€1.000.000 | | €150.000–€500.000 | €1.800–€2.800 | €1.000.000–€2.500.000 | | Boven €500.000 | €2.800–€5.000+ | Op maat |

De rendements-berekening is simpel:

Stel je hebt €2.000 per jaar aan verzekeringspremie. En één claim die je zonder verzekering €40.000 zou kosten. Dat is 20 jaar premie in één klap. De meeste installateurs maken in hun carrière minstens één serieuze claim mee.

Hoe bescherm je jezelf? Praktisch stappenplan voor installateurs

Dit is geen theoretisch verhaal. Hier zijn de concrete stappen die je deze week kunt zetten.

1. Controleer je huidige verzekering (~15 minuten) — Pak je polis erbij. Zoek de term "decennale aansprakelijkheid" of "tienjarige garantie". Als die er niet in staat, bel dan je makelaar. Vraag expliciet: "Ben ik gedekt voor constructiegebreken die tien jaar later ontdekt worden?" Soms zit het verstopt onder een rubriek als "BA na oplevering".

2. Maak een opleverdossier per installatie (~30 minuten per project) — Fotografeer elke installatie voor, tijdens en na plaatsing. Noteer: datum, adres, type materiaal, serienummer, naam klant, eventuele opmerkingen van de klant. Bewaar dit digitaal, minimum 12 jaar. Een goed opleverdossier is je belangrijkste verdediging bij een claim.

3. Gebruik een ondertekend opdrachtformulier (~20 minuten om op te stellen, dan standaard) — Laat elke klant een document ondertekenen voor de start van de werken. Dat document bevat: de scope van de werken (wat doe je wel en wat niet), de materialen die je gebruikt, de garantievoorwaarden van de fabrikant, en een clausule dat de klant aanpassingen nadien zelf verantwoordelijk is. Een notarieel document is niet nodig — een gewone handtekening volstaat.

4. Registreer je bij RESCERT als dat nog niet het geval is (~2–4 weken proces) — RESCERT-certificering is verplicht voor toegang tot MijnVerbouwPremie en Renolution-premies. Maar het speelt ook mee bij rechtszaken: het toont aan dat je vakbekwaam bent. Ga naar rescert.be voor de aanvraagprocedure. De kosten liggen tussen €150 en €400 voor de initiële erkenning.

5. Informeer klanten schriftelijk over wat de garantie inhoudt (~10 minuten per klant) — Stuur na elke installatie een e-mail of brief met: wat valt onder de fabrieksgarantie (2 jaar materiaal), wat valt onder jouw werkgarantie (bepaal zelf: 1 of 2 jaar), en wat de decennale garantie betekent (10 jaar voor constructiegebreken). Zo weet de klant wat hij mag verwachten — en wat niet.

6. Dossier Fluvius correct afsluiten bij zonnepanelen (~30–45 minuten) — Bij zonnepanelen moet je de installatie melden bij Fluvius (het Vlaamse netbeheer) voor de digitale meter en netaansluiting. Een fout in de Fluvius-melding kan later problemen geven bij een claim: het toont dan aan dat de installatie niet correct geregistreerd was. Lees meer over de procedures in ons artikel over het capaciteitstarief Fluvius.

7. Controleer jaarlijks je verzekeringsdekking (~30 minuten per jaar) — Als je omzet stijgt of je nieuwe installatietypes aanbiedt, pas dan je polis aan. Een verzekering die afgestemd was op een eenmanszaak met €80.000 omzet, dekt niet automatisch een bedrijf met €300.000 omzet en drie werknemers.

Wat mag je zeggen en wat niet? (BE)

Als installateur doe je beloftes aan klanten. Mondeling, op je website, in folders. Maar sommige uitspraken kunnen juridisch tegen je werken. Hier is een praktisch overzicht.

Over garanties:

| ✅ Dit mag je zeggen | ❌ Dit mag je niet zeggen | |---|---| | "Ik geef 2 jaar werkgarantie op mijn plaatsing" | "Levenslange garantie" (tenzij je dat contractueel vastlegt en verzekert) | | "De fabrikant geeft 10 jaar garantie op de compressor" | "Wij garanderen 10 jaar volledige garantie" (als je zelf die dekking niet hebt) | | "Uw installatie valt onder de wettelijke tienjarige aansprakelijkheid voor constructiegebreken" | "U kunt ons altijd aanspreken voor alles wat fout gaat in 10 jaar" | | "Wij zijn RESCERT-gecertificeerd voor warmtepomp-installaties" | "Wij zijn de beste installateur van de regio" (zonder objectief bewijs — dit valt onder de WER: Wetboek Economisch Recht, dat misleidende reclame verbiedt) |

Over prijzen en subsidies:

De FOD Economie en de JEP (Jury voor Ethische Praktijken inzake reclame — het Belgische zelfregulerende orgaan voor eerlijke reclame) letten specifiek op misleidende prijsaanduidingen. Wat je niet mag:

• Zeggen "na premie slechts €X" als je niet zeker weet of de klant de premie krijgt
• Subsidies als "zeker" voorstellen als ze afhangen van voorwaarden (inkomen, type woning, jaar van aanvraag)
• MijnVerbouwPremie of Renolution vermelden zonder de voorwaarden te noemen

Over btw:

Het verlaagde btw-tarief van 6% op warmtepompen in België geldt onder specifieke voorwaarden (woning ouder dan 10 jaar, privégebruik, geen ingrijpende renovatie). Je mag niet automatisch 6% factureren zonder te controleren of de klant eraan voldoet. Lees de volledige voorwaarden in ons artikel over 6% btw op warmtepompen in België.

De AVG (Algemene Verordening Gegevensbescherming):

Als je klantdossiers bewaart — en dat moet je doen voor je opleverdossiers — dan val je onder de AVG. Dat betekent: bewaar alleen wat nodig is, beveilig de gegevens, en geef klanten het recht om hun gegevens op te vragen. Voor de meeste installateurs is dit praktisch: een beveiligde map in de cloud (Google Drive met wachtwoord, of een vakspecifieke software) volstaat.

Wat moet je nu doen?

De decennale aansprakelijkheid is geen theorie. Het is een wet die al actief is, en waarvan de handhaving in 2026 strenger wordt. Als installateur van warmtepompen, zonnepanelen of isolatie ben je in veel gevallen automatisch onder deze wet. Dat is geen reden voor paniek — maar wel voor actie.

Drie dingen die er echt toe doen: controleer je verzekering (is decennale dekking letterlijk aanwezig?), maak een opleverdossier bij elke installatie (foto's, handtekeningen, materiaalspecificaties), en wees eerlijk in je communicatie (beloof geen garanties die je niet kunt waarmaken).

De installateurs die dit goed regelen, bouwen ook sneller vertrouwen bij klanten op. En klanten die vertrouwen hebben, bevelen je aan — ook aan AI-systemen als ChatGPT, die steeds vaker installateurs aanbevelen op basis van betrouwbaarheid en online reputatie.

Sieng bouwt websites voor installateurs die gevonden willen worden door ChatGPT en Perplexity. Een goede online aanwezigheid versterkt ook je geloofwaardigheid bij klanten die vragen naar garanties en betrouwbaarheid. Bekijk wat we doen of plan een gratis gesprek.