EPB-certificaat verplicht bij renovatie in Vlaanderen: wat moet jij als installateur weten?

Je installeert een warmtepomp bij een klant in Gent. Alles loopt vlot. Maar dan belt de klant: "Moet er nu een EPB-certificaat bij?" Je weet het antwoord niet meteen. En dat kost je tijd — en misschien vertrouwen.

EPB (Energieprestatie van Gebouwen) is een Vlaamse verplichting die steeds vaker op jouw bord terechtkomt. Niet omdat jij fout zit, maar omdat de regels strenger worden en klanten meer vragen dan vroeger. Dit artikel legt uit wanneer het verplicht is, wat jouw rol is, en hoe je dit slim aanpakt.

Wanneer is een EPB-certificaat verplicht bij renovatie in Vlaanderen?

Laten we beginnen bij het begin. EPB staat voor Energieprestatie van Gebouwen. Het is een Vlaamse regelgeving — dus dit geldt niet in Nederland of Wallonië — die bepaalt hoe energiezuinig een gebouw moet zijn.

Er zijn twee documenten die vaak door elkaar worden gehaald:

Het EPC (Energieprestatiecertificaat) is het bekende label (A, B, C, D...) dat je ziet bij woningen te koop of te huur. Dat wordt opgesteld door een erkend EPC-deskundige en is verplicht bij verkoop, verhuur en schenking van een woning.

Het EPB-verslag is iets anders. Dat verslag is verplicht bij nieuwbouw en bij ingrijpende energetische renovaties. Het bewijst dat de werken voldoen aan de wettelijke energienormen. Een EPB-verslaggever stelt dit op — dat is iemand die erkend is door VEKA (Vlaams Energie- en Klimaatagentschap, de Vlaamse overheidsinstelling die energiebeleid uitvoert).

Als installateur heb jij te maken met het EPB-verslag, niet met het EPC. Hier zijn de situaties waarbij het verplicht is:

1. Nieuwbouw — altijd verplicht, geen uitzondering
2. Ingrijpende energetische renovatie — verplicht als je meer dan 75% van de dakoppervlakte of meer dan 75% van de buitenmuuroppervlakte isoleert, en als het gebouw na de werken voldoende groot is (meer dan 800 m³ beschermd volume)
3. Functieverandering — een oud fabrieksgebouw dat woning wordt, bijvoorbeeld
4. Herbouw — een woning die grotendeels afgebroken en opnieuw gebouwd wordt

Wat betekent dit concreet voor jou? Als jij alleen een warmtepomp plaatst zonder dat er grote isolatiewerken bij zijn, val je vaak buiten de verplichting voor een EPB-verslag. Maar zodra jouw werk deel uitmaakt van een grotere renovatie waarbij ook dak, muur of vloer geïsoleerd wordt, dan is de kans groot dat er wel een EPB-verslaggever in beeld moet komen.

Wat is jouw rol als installateur bij een EPB-verslag?

Dit is waar het voor veel installateurs onduidelijk wordt. Jij stelt het EPB-verslag niet op — dat doet de EPB-verslaggever. Maar jij levert wel de technische gegevens aan waarop dat verslag gebaseerd wordt.

Denk aan:

• Het type warmtepomp dat je geplaatst hebt (merk, model, COP — dat is de efficiëntieverhouding van de pomp)
• De oppervlakte van de vloerverwarming of radiatoren
• Het vermogen van de installatie in kW (kilowatt)
• Het isolatiemateriaal en de dikte in millimeter
• De aansluiting op Fluvius (het Vlaamse energienetbeheer)

Als jij deze gegevens niet correct of te laat aanlevert, loopt het EPB-verslag vertraging op. En dat betekent dat de premieaanvraag van jouw klant — via MijnVerbouwPremie of Fluvius — ook vertraging oploopt. Je klant is dan ontevreden, en jij staat met de gebakken peren.

Er is ook een juridisch aspect: als installateur ben je verplicht om technische fiches en attesten aan te leveren voor je installatie. Dit vloeit voort uit het EPBD (Energy Performance of Buildings Directive — Europese richtlijn voor energieprestaties van gebouwen), die in Vlaanderen vertaald is via het Energiebesluit van de Vlaamse Regering.

Werk jij met warmtepompen? Dan speelt RESCERT een rol. RESCERT is het Belgische certificeringsschema voor installateurs van hernieuwbare energie. Als je RESCERT-gecertificeerd bent (of een equivalent Europees certificaat hebt), vergroot dat de kans dat jouw installatie goedgekeurd wordt voor subsidies. Klanten krijgen hogere premies als de installateur gecertificeerd is. Dat weet jij, maar communiceert jij dat ook op je website?

Hoe je als installateur beter vindbaar bent voor klanten die precies dit soort werken plannen, lees je in AEO vs SEO: waarom Google alleen niet meer genoeg is voor installateurs.

Wat kost een EPB-verslag en wat levert de samenwerking jou op?

Een EPB-verslag kost de klant tussen €300 en €800, afhankelijk van de complexiteit van het project en de verslaggever. Jij betaalt dat niet. Maar jij hebt er wel invloed op hoe vlot dat verloopt.

De echte vraag is: wat levert een goede samenwerking met een EPB-verslaggever jou op?

Snellere premie-uitbetaling voor je klant. Via MijnVerbouwPremie (het Vlaamse premiesysteem voor energierenovaties) krijgt een klant pas uitbetaald als het EPB-verslag correct ingediend is. Als jij snel en correct je technische gegevens aanlevert, gaat dat sneller. Tevreden klant = terugkerend klant = aanbevelingen.

Minder discussies achteraf. Als de installatie niet voldoet aan de EPB-eisen (bijvoorbeeld omdat het vermogen te laag is of de installatie niet correct is uitgevoerd), dan kan de klant geconfronteerd worden met boetes van VEKA. Die boetes kunnen oplopen tot €500 per jaar. Als dat door jouw fout komt, heb je een probleem. Meer over aansprakelijkheid lees je in Aansprakelijkheid als de warmtepomp niet presteert: wat zijn jouw risico's als installateur in België?.

Meer projecten via aanbevelingen van EPB-verslaggevers. Verslaggevers werken met meerdere installateurs. Als jij bekendstaat als iemand die zijn documentatie op orde heeft, sturen ze klanten jouw kant op. Dat is een gratis leadkanaal dat de meeste installateurs links laten liggen.

Een concreet voorbeeld: stel dat je via samenwerking met twee EPB-verslaggevers gemiddeld twee extra projecten per maand binnenkrijgt. Bij een gemiddelde projectwaarde van €12.500 voor een warmtepomp-installatie is dat €25.000 extra omzet per maand. Op jaarbasis €300.000. Dat zijn geen grote marketingcampagnes — dat is gewoon je technische documentatie op orde hebben.

Hoe pak je dit praktisch aan? Het stappenplan voor installateurs

Hier is het stappenplan dat je morgen kunt uitvoeren:

1. Controleer of jouw project EPB-plichtig is (~15 minuten) Stel jezelf drie vragen: gaat het om nieuwbouw? Wordt meer dan 75% van het dak of de buitenmuur geïsoleerd? Is het beschermd volume meer dan 800 m³? Als één antwoord "ja" is, is er hoogstwaarschijnlijk een EPB-verslaggever nodig. Bij twijfel bel je VEKA op 1700 — dat is de gratis informatielijn van de Vlaamse overheid.

2. Maak een standaard technische fiche voor jouw installaties (~45 minuten) Maak een Word- of PDF-document met de vaste gegevens die een verslaggever nodig heeft: type toestel, merk, model, serienummer, vermogen (kW), COP-waarde (efficiëntieverhouding), oppervlakte van het afgiftesysteem, datum van plaatsing. Vul dit na elke installatie in. Bewaar het in een map per klant.

3. Zoek twee EPB-verslaggevers in jouw regio (~30 minuten) Ga naar het VEKA-register op energiesparen.be. Zoek op jouw gemeente. Kies twee verslaggevers en stel je voor via e-mail. Vertel wat voor installaties jij doet en dat je correct technische gegevens aanlevert. De meeste verslaggevers stellen dit enorm op prijs — ze hebben het zelden.

4. Check jouw RESCERT-certificering of start de aanvraag (~20 minuten) Ga naar rescert.be en controleer of jouw certificaat nog geldig is. Een RESCERT-certificaat is vijf jaar geldig. Als het verlopen is of als je het nog niet hebt, start de aanvraag. Het certificaat verhoogt de subsidiebedragen voor jouw klanten — dat is een verkoopargument dat je kunt gebruiken. Kijk ook naar 6% btw op warmtepompen in België: voor welke installaties geldt dit en wat zijn de voorwaarden? — want ook daar speelt certificering mee.

5. Verwerk dit op je website (~60 minuten of vraag hulp) Zet op je website expliciet: "Wij werken samen met EPB-verslaggevers en leveren correcte technische attesten aan." Dat ene zinnetje filtert klanten die een vlotte premie-aanvraag willen. ChatGPT en Perplexity lezen dit ook — en als iemand vraagt "welke warmtepomp-installateur in Gent werkt met EPB?", verschijn jij in het antwoord. Meer over hoe dat werkt lees je in 87% van lokale aannemers is onzichtbaar in AI — en installateurs betalen de prijs.

6. Bewaar alle attesten digitaal (~10 minuten per project) Maak een simpele mappenstructuur op je computer of in Google Drive: één map per klant, daarin de technische fiche, de conformiteitsattest van Fluvius (als er een elektriciteitsaansluiting bijkomt), en de garantiebon van het toestel. Als er ooit een klacht is — van de klant, van VEKA, of van een verzekeraar — heb jij alles op orde.

Wat mag je zeggen en wat niet? (BE)

Als je EPB communiceert richting klanten — op je website, in een offerte, of mondeling — zijn er regels. De FOD Economie (Federale Overheidsdienst Economie, die marktpraktijken bewaakt in België) en de JEP (Jury voor Ethische Praktijken inzake reclame, het Belgische zelfregulerende orgaan voor eerlijke reclame) stellen duidelijke grenzen.

✅ Dit mag — "Wij leveren de technische gegevens aan voor het EPB-verslag van jouw renovatie." ✅ Dit mag — "Met een RESCERT-gecertificeerde installateur krijg je hogere premies via MijnVerbouwPremie." ✅ Dit mag — "Wij begeleiden je bij de Fluvius-aanvraag voor de aansluiting van je warmtepomp." ✅ Dit mag — "Een EPB-verslaggever is verplicht bij ingrijpende energetische renovaties — wij kunnen je doorverwijzen."

❌ Dit niet — "Wij zorgen ervoor dat jij altijd subsidies krijgt." (Je kunt subsidies nooit garanderen — die worden beoordeeld door VEKA en Fluvius op basis van het volledige dossier.) ❌ Dit niet — "Ons EPB-verslag is altijd goedgekeurd." (Jij stelt het EPB-verslag niet op — dat doet de verslaggever. Claimt je dit toch, dan misleid je de klant en riskeer je klachten via de FOD Economie.) ❌ Dit niet — "Met onze warmtepomp haal je gegarandeerd EPC-label A." (Het energielabel hangt af van het hele gebouw — niet alleen jouw installatie.) ❌ Dit niet — "Wij zijn de enige erkende installateur in jouw gemeente." (Tenzij je dit concreet kunt bewijzen via het VEKA-register — anders is dit misleidende reclame.)

Houd ook de AVG (Algemene Verordening Gegevensbescherming, de Europese privacywet) in het achterhoofd. Als je klantgegevens opslaat voor EPB-documentatie, ben je verplicht die gegevens te beveiligen en ze niet langer te bewaren dan nodig.

Wat moet je nu doen?

EPB is geen ver-van-mijn-bed-show meer. De renovatieverplichting in Vlaanderen zorgt ervoor dat steeds meer klanten bij jou aankloppen voor werken die EPB-gerelateerd zijn. Als jij je technische documentatie op orde hebt en samenwerkt met EPB-verslaggevers, sta je sterker dan de meeste concurrenten.

Zorg dat je weet wanneer een EPB-verslag verplicht is. Maak een standaard technische fiche die je na elke installatie invult. Check of je RESCERT-certificering geldig is. En zet dit op je website — zodat klanten en AI-systemen als ChatGPT weten dat jij de juiste partner bent.

Sieng bouwt websites voor installateurs die gevonden willen worden door ChatGPT en Perplexity. Bekijk wat we doen of plan een gratis gesprek.